Panel dyskusyjny: „Czy sztuka uratuje edukację?”
9 czerwca 2025 | Cogiteon
To nie będzie typowy panel. Nie będzie o trendach, innowacjach ani o tym, jak „wdrażać kreatywność w podstawie programowej”.
Będzie o czymś bardziej podstawowym: czy edukacja jeszcze żyje?
Czy da się uczyć bez twórczości?
Czy można prowadzić człowieka przez system, nie zostawiając go po drodze?
Zaprosiliśmy do rozmowy głosy, które rzadko spotykają się przy jednym stole.
Platon i Kantor. Wyspiański i Witwicki. Szymborska. I Marilyn Monroe.
Nie jako cytaty z podręczników, ale jako pytania. Jako prowokacje. Jako sumienia.
Bo może właśnie Marilyn najwięcej mówi o tym, jak łatwo człowieka zamienić w ikonę, wizerunek, narzędzie. Czy szkoła nie robi z nami czasem czegoś podobnego?
Zastanowimy się:
- Czy sztuka to tylko estetyczny dodatek, czy może ostatnia nadzieja edukacji?
- Czy AI wie, co to znaczy tworzyć, jeśli nie potrafi czuć?
- Czy szkoła może być miejscem żywego spotkania – a nie tylko transmisji danych?
To nie będzie panel z rozwiązaniami.
To nie będzie przestrzeń dla tych, którzy „lubią konkrety”.
To raczej miejsce dla tych, którzy jeszcze nie zrezygnowali z pytania „po co?”
Dla tych, którzy czują, że bez sztuki w szkole zostaje tylko system i cisza – ale nie ta dobra cisza, tylko pusta.
A może po tym panelu Twoja dusza będzie wzruszona. I to już będzie bardzo, bardzo dużo…
Nasi prelegenci:
dr hab. Paweł Polak, prof. UPJPII
Paweł Polak jest filozofem, profesorem Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie (Katedra Historii i Filozofii Nauki i Techniki). Jego zainteresowania filozoficzne obejmują relacje między nauką a religią, historię filozofii polskiej oraz historię i filozofię nauki i techniki. Szczególne miejsce zajmuje w jego pracach propedeutyka filozofii jako metoda edukacyjna odpowiadająca na wyzwania nowoczesności. Szczególnie interesują go kwestie propedeutyki w kontekście tradycji Szkoły Lwowsko-Warszawskiej.
Jest przewodniczącym Komisji Filozofii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności i redaktorem naczelnym czasopisma filozoficznego „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”, założonego przez Michała Hellera. Jest członkiem międzynarodowych towarzystw naukowych, w tym International Society for the History of Philosophy of Science (HOPOS), Society for Philosophy and Technology (SPT) oraz Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych.
Publikował na temat historii filozofii polskiej, teologii nauki z perspektywy metodologicznej oraz interakcji między nauką, filozofią i teologią w odniesieniu do teorii ewolucji, teorii względności i koncepcji entropijnych. Za książkę na temat recepcji teorii względności Einsteina w Polsce: „Byłem Pana przeciwnikiem [profesora Einsteina]…”. Kraków 2012 otrzymał Nagrodę im. Jana Jędrzejewicza w dziedzinie historii nauki (I edycja).
dr hab. Katarzyna Potyrała, prof. PK
Pani dr hab. Katarzyna Potyrała, prof. PK prowadzi badania nad synergią nowych mediów i dydaktyki, bezpieczeństwem cyfrowym, pedagogiką mediów, transformacją szkoły w obliczu zmiany społecznej, kształceniem nauczycieli, edukacją dla zrównoważonego rozwoju, kompetencjami kulturowymi i społecznymi nauczycieli i uczniów, komunikacją i mediacją naukową oraz sposobami dydaktycznej transformacji wiedzy na różne poziomy kształcenia. Autorka i współautorka monografii, artykułów naukowych, podręczników szkolnych i akademickich (około 250 rekordów w języku polskim, angielskim i francuskim).
Członkini zespołu badawczego Laboratorium CIMEOS (Communications, Médiations, Organisations, Savoirs) Uniwersytetu Burgundzkiego w Dijon (Francja), Komisji Nauk Pedagogicznych, Polskiej Akademii Nauk (oddział w Krakowie) i licznych międzynarodowych zespołów projektowych, kierowniczka projektu „Animacja kultury przyrodniczej szansą na rynku pracy” (NCBiR, 2015) w partnerstwie ponadnarodowym, ekspertka Komisji Europejskiej w Brukseli ds. projektów Horizon 2020, Horizon Europa.
Redaktorka naczelna czasopisma z listy MEiN Edukacja Biologiczna i Środowiskowa (Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa). Członkini krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych oraz rad programowych licznych czasopism o zasięgu międzynarodowym. W latach 2008-2011 członkini Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA), a w latach 2011-2022 ekspertka Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA). Organizatorka corocznego Międzynarodowego Seminarium Naukowego „Science-Society-Didactics” (od 2011). Recenzentka w przewodach doktorskich i habilitacyjnych.
dr hab. Nina Podleszańska
Dr hab. Nina Podleszańska jest iberystką, badaczką i tłumaczką współczesnej literatury hiszpańskojęzycznej (Juan José Saer, Felisberto Hernández, Roberto Bolaño). Obecnie pełni funkcję kierowniczki Zakładu Filologii Hiszpańskiej IFR UJ. Zajmuję się związkami literatury z kulturą popularną oraz wpływem czynników socjo-politycznych na współczesną prozę hiszpańską.
Jest współautorką Historii literatur iberoamerykańskich (wyd. Ossolineum) i monografii o konwencji kryminalnej w prozie hispanoamerykańskiej (La sombra del crimen, Wyd. UP). Jej artykuły naukowe oraz popularyzujące literaturę ukazały się m. in w Tygodniku Powszechnym, Literaturze na Świecie, Tekstach Drugich, Politei, Castilla. Revista de Literatura, Revista Iberoamericana.
Jest zwolenniczką wyprowadzania wiedzy teoretyczno- i historycznoliterackiej poza uczelnię: nakłania studentów do nawiązywania kontaktów z instytucjami kultury, wydawnictwami, festiwalami literackimi.
dr hab. Jacek Jaśtal, prof. PK
Absolwent kierunku Podstawowe Problemy Techniki (PK 1988) i filozofii (UJ 1990), doktorat i habilitacja z filozofii (1995, 2010). Zajmuje się etyką, filozofią społeczną, historią idei, socjologią teoretyczną oraz związkami przemian społecznych i zmian technologicznych. Opublikował m.in. Natura cnoty. Problematyka emocji w neoarystotelesowskiej etyce cnót (2009); Etyka i czas. Wariacje aretologiczne (2015); Czas i bezczasowość. Konstrukcje społeczne i doświadczenie osobowe (wraz z: I. Butmanowicz-Dębicka) (2018); Nadzieja z Melos. Przyczynek do debaty nad pojęciem elpis (2021); Tłumaczył także m.in. Pisma z socjologii moralności N. Luhmanna (2023) oraz teksty zebrane w antologii Etyka i charakter (2004).
Prowadzi zajęcia z filozofii, filozofii techniki, sztucznej inteligencji, psychologii społecznej, komunikacji w organizacji, negocjacji i mediacji.
dr inż. arch. Farid Nassery
Dr inż. arch. Farid Nassery, jest absolwentem Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Od 2002 r. roku pracuje w Katedrze Geometrii Wykreślnej i Technologii Cyfrowych na Wydziale Architektury PK. W 2003 r. ukończył prowadzone na PK Studium Pedagogiczne dla Absolwentów Szkół Wyższych. Doktorat w dyscyplinie architektura i urbanistyka obronił w 2010 r. na PK; a w 2016 ukończył podyplomowe studia konserwacji zabytków architektury i urbanistyki.
Jego zainteresowania naukowe obejmują zagadnienia geometrii w strukturach architektonicznych, a także graficzne programy komputerowe do projektowania architektonicznego, w szczególności BIM oraz multimedialne środki dydaktyczne w nauczaniu przedmiotów związanych z zapisem przestrzeni. Jest autorem 18 publikacji naukowych i współautorem 42. Od 1997 r. działa w ruchu Studenckich Kół Naukowych. Założył KN IMAGO, obecnie pełni funkcję jego opiekuna. Jest Pełnomocnikiem Dziekana Wydziału Architektury ds. Studenckich Kół Naukowych (od 2019 r.) oraz przewodniczącym Rady Pełnomocników Dziekanów ds. Studenckich Kół Naukowych (od 2024 r.). Od roku 2024 jest Przewodniczącym Związku Nauczycielstwa Polskiego w Politechnice Krakowskiej.
To także czynny architekt (uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń od roku 2011 r.), członek Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów. Jego pasją jest podróżowanie, lubi poznawać przestrzeń oraz mieszkańców europejskich miast. Miłośnik muzeów sztuki i lokalnych kuchni. Kolekcjonuje piękne przedmioty, szczególnie z okresu art déco.
Jagoda Gumińska-Oleksy
Absolwentka edukacji artystycznej na wydziel sztuki UKEN w Krakowie, zakończonej dyplomem z grafiki tradycyjnej. Nadal od czasu do czasu zajmuje się malarstwem, ponieważ jednak zarówno bez sztuki, jak i z samej sztuki trudno byłoby jej żyć, zawodowo realizuje się jako edukatorka muzealna, pracując w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Krakowie. Przez wiele lat tworzyła ofertę muzealną dla dzieci i rodzin, obecnie przygotowuje także programy dla osób dorosłych, uczniów i uczennic oraz innych grup odbiorców. Pracuje również przy różnego typu projektach edukacyjnych, zwłaszcza bazujących na partycypacji z publicznością (np. młodzieżą lub nauczycielkami i nauczycielami). Bardzo lubi prowadzić szkolenia dla edukatorek i edukatorów muzealnych oraz warsztaty o profilu plastycznym dla dzieci i rodzin.
Ogromną satysfakcję sprawia jej pisanie, najchętniej tekstów dla dzieci, w których może wiedzę o sztuce wplatać w zbeletryzowaną narrację. Jest autorką książki „Opowieści przedmiotów, czyli bajki podsłuchane w muzeum” oraz współautorką „Trochębajek o Janie Matejce”. Tworzyła koncepcje i teksty wielu materiałów i ścieżek edukacyjnych po wystawach muzealnych.
Przez Uniwersytet Dzieci wyróżniona w plebiscycie „Wykładowca Roku”. Laureatka odznaczenia „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Wierzy w bajki, kocha czereśnie, młody bób i wakacje oraz niezmiennie ma nadzieję, że kiedyś uda się jej wejść do wnętrz ulubionych obrazów. Przyznaje otwarcie, że jej wspomnienia ze szkoły byłyby znacznie przyjemniejsze, gdyby było w niej więcej plastyki i muzyki.
